गोरखा जिल्लाका ११ पालिकाले आन्तरिक रूपमा आफ्नो सेवा, प्रशासनिक क्षमता, आर्थिक व्यवस्थापन, भौतिक पूर्वाधार लगायतका विभिन्न सूचकहरूको मूल्याङ्कन गरेका छन्। सार्वजनिक डाटाका आधारमा पालिकाहरूको औसत अंक, समग्र स्थिति, प्रक्रियागत स्थिति, र परिमाणात्मक स्थितिका आधारमा तुलना गरिएको छ ।
पालिकाहरूको समग्र स्व-मूल्याङ्कन (श्रेष्ठदेखि कमजोरतर्फ क्रमबद्ध)
विषयगत मूल्याङ्कन विश्लेषण
१. उच्च प्रदर्शन गर्ने क्षेत्रहरू (१००% अंक प्राप्त)
शासकीय प्रवन्ध: सबै पालिकाले उच्चतम अंक पाएका छन्।
संगठन तथा प्रशासन: अधिकांश पालिकामा प्रभावकारी छ।
न्यायिक कार्य सम्पादन: कानुनी प्रशासन प्रभावकारी रहेको देखिन्छ।
सहकार्य र समन्वय: अधिकांश पालिकामा राम्रो देखिएको छ।
२. कमजोर क्षेत्रहरू (७५% भन्दा कम अंक प्राप्त)
भौतिक पूर्वाधार: गोरखा (४०%), सिरानचोक (५०%), आरुघाट (५९.६२%)
वित्तीय व्यवस्थापन: गोरखा (५९.०९%), सिरानचोक (७२.७३%)
सेवा प्रवाह: पालुङटार (१६.८८%), सिरानचोक (१२.१९%)
निष्कर्षहरू
सबैभन्दा राम्रो प्रदर्शन गर्ने पालिका: पालुङटार (९५.७५%)
यसको प्रक्रियागत स्थिति (९७.७८%) सबैभन्दा उच्च छ।
सेवा प्रवाह (१६.८८%) भने सुधार गर्नुपर्ने प्रमुख क्षेत्र हो।
सबैभन्दा कमजोर पालिका: गोरखा नगरपालिका (७०.५%)
प्रक्रियागत स्थिति (६४.४४%) सबैभन्दा कमजोर देखिएको छ।
वित्तीय व्यवस्थापन (५९.०९%) र भौतिक पूर्वाधार (४०%) धेरै कमजोर छन्।
धार्चे (९४.७५%) र भिमसेनथापा (९३%) उच्च स्तरका पालिका देखिएका छन्।
दुवैको समग्र स्थिति, औसत मूल्याङ्कन, प्रक्रियागत र परिमाणात्मक स्थिति राम्रो छ।
गण्डकी (९१.५%) र शहीदलखन (८९.५%) मध्यम प्रदर्शन गरेका पालिका हुन्।
गण्डकीको औसत मूल्याङ्कन (१००%) उच्च भए पनि समग्र स्थिति (८६.७६%) कम छ।
आरुघाट (८४.५%) र सिरानचोक (८७.२५%) सुधार गर्नुपर्ने प्रमुख पालिका हुन्।
आरुघाटको परिमाणात्मक स्थिति (७७.९४%) कमजोर छ।
सिरानचोकमा सेवा प्रवाह (१२.१९%) कमजोर छ।
सुधारका लागि सिफारिसहरू
✅ कमजोर भौतिक पूर्वाधार भएका पालिकाहरू (गोरखा, सिरानचोक, आरुघाट) ले पूर्वाधार निर्माणलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ। ✅ वित्तीय व्यवस्थापन कमजोर भएका पालिकाहरू (गोरखा, सिरानचोक) ले बजेट व्यवस्थापन पारदर्शी बनाउन आवश्यक छ। ✅ सेवा प्रवाह कमजोर भएका पालिकाहरू (पालुङटार, सिरानचोक) ले प्रभावकारी योजना ल्याउनुपर्छ। ✅ सहकार्य तथा समन्वयमा सुधार गर्न अजिरकोट र सिरानचोकलाई ध्यान दिनु आवश्यक छ।
निष्कर्ष
गोरखाका पालिकाहरूको स्व-मूल्याङ्कन रिपोर्टले विभिन्न सूचकहरूको प्रदर्शन देखाएको छ। उच्च प्रदर्शन गर्ने पालिकाहरूले आफ्ना योजनालाई निरन्तरता दिनुपर्छ भने कमजोर देखिएका पालिकाहरूले सुधारका कार्यक्रम ल्याउन आवश्यक छ। विशेष गरी गोरखा नगरपालिकाले आर्थिक पारदर्शिता, पूर्वाधार विकास, र सेवा प्रवाह सुधार गर्न प्राथमिकता दिनुपर्ने देखिन्छ ।
लिजा नेपालले सार्वजनिक गरेको सबै पालिकाको बिवरण यश प्रकार छ ।
